Home O regionie Przyroda Rezerwaty przyrody

Ostatnie komentarze

Rezerwaty przyrody
Ocena użytkowników: / 34
SłabyŚwietny 
Wpisany przez zaru   
piątek, 11 maja 2007 17:45
Article Index
Rezerwaty przyrody
Wstęp&title=Rezerwat Chmielinne
Rezerwat Czapliniec
Rezerwat Czapli Stóg
Rezerwat Czarny Las
Rezerwat Dobryń
Rezerwat Jezioro Obradowskie
Rezerwat Królowa Droga
Rezerwat Lasy Parczewskie
Rezerwat Liski
Rezerwat Łęg Dębowy
Rezerwat Omelno
cdn
All Pages

Rezerwaty Południowego Podlasia 

Na obszarze Południowego Podlasia z uwagi na jego małe uprzemysłowienie możemy spotkać w naturze wiele rzadkich lub zagrożonych wyginięciem gatunków zarówno roślin jak i zwierząt.  Dlatego też w celu zabezpieczenia ich zostało tutaj utworzone wiele obszarów chronionych, takich jak rezerwaty, obszary chronionego krajobrazu, pomniki przyrody czy wreszcie użytki ekologiczne. Oprócz najbardziej znanego i niewątpliwie bardzo urokliwego parku krajobrazowego "Podlaski Przełom Bugu" jest tutaj wyznaczonych również wiele rezerwatów. Niżej postaram się przedstawić krótkie charakterystyki każdego z nich.


 Rezerwat Chmielinne

Rezerwat ChmielinneRezerwat Chmielinne jest rezerwatem leśnym o powierzchni ogólnej 67,07 ha i powierzchni leśnej 66,15 ha. Został utworzony w listopadzie 1967 roku. Przedmiotem ochrony jest zachowanie ze względów naukowych i dydaktycznych lasu łęgowego (w szczególności jesionowo-olchowego i wiązowego). Rezerwat znajduje się w gminie Leśna Podlaska i położony jest po obu stronach drogi asfaltowej prowadzącej ze wsi Witulin do Leśnej Podlaskiej. Powstał na uroczysku Chmielinne i częściowo na uroczysku Dębina.

Chmiel występuje tu regularnie z gatunków roślin rzadkich i chronionych. Drzewostan tworzy głównie olsza czarna z dużym udziałem jesionu oraz domieszką dębu szypułkowego, grabu zwyczajnego, klonu i jaworu. Pojedynczo i sporadycznie na terenie rezerwatu występuje również wiąz polny i szypułkowy, czereśnia, grusza pospolita oraz wierzba iwa. Rośliny chronione reprezentowane są przez: parzydło leśne, kruszczyk szerokolistny, bluszcz pospolity, wawrzynek wilczełyko, grążel żółty, lilia złotogłów, orlik pospolity, podkolan biały, widłak jałowcowaty. Z gatunków objętych ochroną częściową: kalina koralowa, konwalia majowa, porzeczka czarna, kopytnik pospolity. W rezerwacie najliczniej występują drobne ptaki śpiewające, takie jak: zięba, rudzik, pierwiosnek, sikory oraz dzięcioły, drozdy i wiele innych. Z dużych ssaków można spotkać sarny, jelenie oraz dziki.


Rezerwat Czapliniec

Rezerwat CzapliniecRezerwat Czapliniec jest rezerwatem faunistycznym (ochronie podlegają ptaki, tutaj czapla siwa) o powierzchni 15,67ha, utworzonym w styczniu 1973r. w uroczysku Feliksówka we wsi Sitno, gmina Radzyń Podlaski. Stanowi ochronę stanowisk lęgowych czapli siwej. Występuje tu zwarty drzewostan sosny z domieszką ponad stuletnich dębów z podszyciem w postaci leszczyny, grabu, kruszyny, jałowca i trzmieliny. Głównym żerowiskiem czapli siwej są stawy rybne we wsi Borki. Czapla najczęściej poluje na płytkich wodach i łąkach na tzw. białe ryby, płazy bezogonowe, owady i drobne ssaki, które przebija dziobem. Na przełomie lat 60-tych i 70-tych czapliniec (blisko 80 gniazd zamieszkałych) znajdował się na terenie rezerwatu. Jednak przeprowadzone wówczas żywicowanie w części rezerwatu było prawdopodobnie przyczyną przeniesienia się kolonii do przyległych lasów prywatnych.


Rezerwat Czapli Stóg

Rezerwat Czapli StógKolejny rezerwat faunistyczny utworzony w lutym 1987 roku i położony w Uroczysku Krzyczew, ok. 1.5 km na zachód od wsi Neple i ok. 2 km na południe od wsi Krzyczew (gmina Terespol) o powierzchni 4,88ha. Rezerwat położony jest na terenie parku krajobrazowego "Podlaski Przełom Bugu". Celem ochrony jest zachowanie miejsca lęgowego czapli siwej oraz ostoi 35 gatunków drobnych ptaków śpiewających, w tym 33 chronionych. Znajduje się tutaj kilkadziesiąt gniazd czapli siwej w drzewostanie sosnowym. Ponadto liczne dziuplaste dęby, wydzielający się posusz sosnowy oraz zwarty podszyt z licznymi gatunkami krzewów owocowych sprzyjają gniazdowaniu wielu gatunków ptaków. W wielopiętrowym drzewostanie warstwę najwyższą tworzy sosna pospolita w wieku około 130 lat. Warstwę niższą o znacznie większym zwarciu tworzą dąb szypułkowy, grab zwyczajny, brzoza brodawkowata, osika i lipa drobnolistna.

Rezerwat "Czapli Stóg" liczy ok. 80 gniazd czapli siwej. Na poszczególnych, drzewach w dość znacznym zasięgu, znajduje się po kilka pokaźnych gniazd, wykorzystywanych przez wiele lat. Gniazda zbudowane z chrustu, przeważnie na wysokich drzewach, miękko wyścielone. Ptak ten w pobliżu ujścia rzeki Krzny do Bugu znalazł dogodne warunki siedliskowe i pokarmowe (rzeki wraz z licznymi starorzeczami i rozległymi zalewanymi wiosną łąkami stanowią doskonałą bazę pokarmową). Usytuowanie czaplińca w południowej części drzewostanu, na pewnym wywyższeniu terenu, poprzez nasłonecznienie stwarza korzystne warunki cieplne w czasie wysiadywania jaj oraz umożliwia dogodny transport pożywienia przez dorosłe ptaki w czasie karmienia młodych.

W artykule wykorzystano materiały ze strony Parku Krajobrazowego "Podlaski Przełom Bugu" .


Rezerwat Czarny Las

Rezerwat Czarny LasRezerwat leśny o powierzchni 15,96ha, utworzony w październiku 1981r. w pobliżu wsi Kostry w gminie Milanów. Celem ochrony rezerwatu jest zachowanie fragmentu wielogatunkowego lasu mieszanego pochodzenia naturalnego z rzadkimi i chronionymi gatunkami runa leśnego. Położony jest na równinie o deniwelacjach nie przekraczających 1 m. Stanowi naturalny fragment lasu lipowo - grabowego (unikatowe 130 letnie okazy) z domieszką brzozy, sosny pospolitej i klonu. Występują tutaj dęby szypułkowe, których egzemplarze osiągają niekiedy rozmiary zbliżone do drzew pomnikowych. Z roślin rzadkich sa tu m.in. groszek wschodnio - karpacki, listera jajowata, jaskier kaszubski oraz rośliny chronione: wawrzynek wilczełyko, podkolan zielony, gnieźnik leśny. Dużym zagrożeniem dla Czarnego Lasu jest nadmierna dewastacja stanowisk roślinnych, zanieczyszczenia w postaci odpadów pochodzących z gospodarstw domowych oraz bliskie sąsiedztwo dróg.


Rezerwat Dobryń

Rezerwat DobryńRezerwat leśny o powierzchni 86,60ha, utworzony w kwietniu 1983r. w gminie Zalesie (pomiędzy wsią Zalesie i Wólka Dobryńska, ok. 1km na zachód od Wólki). Obszar tworzą porośnięte lasem zbocza rozległej doliny, nachylone ku południowo-wschodowi i północnemu-wschodowi. Wyróżnia się on spośród innych rezerwatów leśnych dorodnym i wielogatunkowym drzewostanem z licznymi okazami drzew pomnikowych dębu szypułkowego. Wykształciły się tutaj następujące typy zespołów leśnych: ols zajmujący największą powierzchnię rezerwatu, gdzie olsza osiąga wysokość do 24m, łęg olszowo-jesionowy z olszą czarną osiągającą miejscami 28m. Dęby szypułkowe w wieku ok. 150 lat osiągają wysokość do 35m i średnicę do 70cm. W runie leśnym rezerwatu występuje 18 gatunków roślin rzadkich i 7 gatunków chronionych. Ochronie podlegają tutaj między innymi: listera jajowata, wawrzynek wilczełyko, gnieźnik leśny, orlik pospolity, turzyca.


Rezerwat Jezioro Obradowskie

Rezerwat Jezioro ObradowskieRezerwat wodno-torfowiskowy o powierzchni ogólnej 81,79ha, utworzony w marcu 1975r. w gminie Parczew w odległości 3 km na południe od wsi Laski. Obejmuje on Jezioro Obradowskie (pow. 12 ha) i przyległy do niego drzewostan położony w zagłębieniu opadającym w kierunku jeziora, które stanowi najniższy punkt w rezerwacie. Obiekt otaczają torfowiska typu przejściowego i wysokiego. Drzewostan tworzą: sosna pospolita, brzoza brodawkowata, olsza czarna, dąb szypułkowy i bezszypułkowy, brzoza omszona i osika. Z roślin rzadkich występują tutaj: wierzba lapońska, wierzba śniada, brzoza niska, turzyca dwupienna i strunowa, rosiczka długolistna i widłak torfowy. Warto podkreślić, że relikty polodowcowe: brzoza niska oraz wierzba lapońska zostały wpisane do Polskiej Czerwonej Księgi Roślin. Rezerwat ma na celu ochronę jeziora dystroficznego oraz stanowisk rzadkich gatunków roślin wodnych i torfowiskowych. Dno jeziora w dawnej przeszłości znajdowało się na głębokości około 20 m. Obecnie przestrzeń wypełnia muł o małej gęstości a unosząca się nad nim warstwa wody mierzy zaledwie 0,5 m.

Teren rezerwatu zasiedla również wiele interesujących gatunków zwierząt. Gady reprezentowane są przez licznie występującego zaskrońca i jaszczurkę zwinkę oraz coraz rzadziej spotykaną żmiję zygzakowatą. Niewątpliwie najbardziej widowiskową grupą zwierząt są ptaki - nad jeziorem często można dostrzec krążącego orlika krzykliwego gnieżdżącego się w sąsiedztwie rezerwatu, a w niedostępnych, podtopionych olsach do lęgów przystępuje żuraw. Podmokłe lasy rezerwatu są często odwiedzane przez łosie i dziki. Dzięki zbudowanej w ostatnich latach
kładce przez torfowisko możliwe jest podziwianie niezwykłych walorów krajobrazowych i przyrodniczych rezerwatu oraz prowadzenie działalności edukacyjnej.


 Rezerwat Królowa Droga

Rezerwat Królowa DrogaRezerwat leśny o powierzchni 35,49ha utworzony w listopadzie 1967r. w gminie Dębowa Kłoda. Nazwa rezerwatu pochodzi od historycznego traktu łączącego Królestwo Polskie z Litwą, który przebiegał przez południową część obiektu. Zwyczajowa nazwa tego traktu to Droga Królów lub Królowa Droga. Traktem tym podróżowały niegdyś orszaki królewskie w drodze z Lublina do Wilna.

Dominującym zespołem rezerwatu jest tutaj grąd z pięknym starodrzewem dębowo - sosnowym. Warstwę panującą stanowi dąb szypułkowy, rzadziej - bezszypułkowy. Pojedynczo lub kępami spotyka się sosnę pospolitą (wiek 140 - 150 lat). Wiele drzew osiąga rozmiary zbliżone do drzew pomnikowych. Podszyt tworzy grab z domieszką kruszyny, jarzębiny i lipy. W bezpośrednim sąsiedztwie rezerwatu od strony północno - zachodniej występuje rzadki zespół olsu torfowcowego. W obrębie terenu objętego ochroną możemy napotkać wiele ciekawych i chronionych gatunków roślin, między innymi: widłak goździsty i jałowcowaty, orlik pospolity, wawrzynek wilczełyko, naparstnica zwyczajna, turówka wonna oraz lilia złotogłów.

Bezkręgowce chronione reprezentowane są przez licznie występujących przedstawicieli chrząszczy biegaczowatych takich jak: biegacz skurzasty, biegacz wręgaty czy tęcznik mniejszy. W bardziej wilgotnych miejscach można obserwować pięknie ubarwione motyle: mieniaka tęczowego i stróżnika. Najliczniejszą grupą zwierząt chronionych zamieszkujących rezerwat są ptaki. Starodrzew dębowy stwarza doskonałe warunki do gniazdowania dla takich gatunków jak: muchołówka mała i białoszyja, gołąb siniak i licznie występujący dzięcioł średni. Na starych drzewach swoje gniazda buduje również orlik krzykliwy, a w sąsiedztwie rezerwatu do lęgów przystępuje bocian czarny.


Rezerwat Lasy Parczewskie

Rezerwat Lasy ParczewskieRezerwat leśno - historyczny o powierzchni 157,29ha, utworzony w maju 1984r. w liczącym ok. 5 800 ha kompleksie leśnym w gminie Dębowa Kłoda koło Parczewa (stąd też wywodzi się nazwa tego rezerwatu). Drzewostan tworzy dorodna sosna pospolita z domieszką innych gatunków drzew jak np. dąb szypułkowy czy brzoza brodawkowata. Z roślin chronionych należy wymienić m.in. lilię złotogłów, widłak jałowcowy, turówkę leśną i konwalię majową. Najliczniejszą grupę zwierząt chronionych stanowią ptaki. W rezerwacie można obserwować: dzięcioła czarnego i średniego, gołębia siniaka oraz jarząbka. Stare gniazda kruka do lęgów wykorzystuje sokół kobuz. Niegdyś na terenie rezerwatu gnieździł się orzeł bielik.

Oprócz walorów historycznych i przyrodniczych rezerwat jest jednocześnie miejscem pamięci narodowej z okresu walk wyzwoleńczych i obronnych narodu polskiego począwszy już od czasu insurekcji (1794r.), powstania styczniowego (1863r.). Jednak szczególnie z okresów kampanii wrześniowej 1939r. i walk partyzanckich (na terenie rezerwatu znajdują się zrekonstruowane fragmenty ziemianek partyzanckich i okopów z tych czasów). Lasy Parczewskie były także miejscem schronienia ludności żydowskiej eksterminowanej przez faszystów w czasie II wojny światowej.


Rezerwat Liski

Rezerwat LiskiRezerwat leśny o powierzchni 128,84ha, utworzony w grudniu 1981r. na lekko pofalowanej równinie (ok. 150 m npm) o glebach bagiennych i bielicowych w gminie Drelów - leśnictwo Zahajki. Rezerwat znajduje się w odległości około 2 km od granic Międzyrzeca Podlaskiego i przylega do drogi w kierunku Drelowa. Występuje tutaj 6 zespołów leśnych: słabo zwarty drzewostan sosny pospolitej z domieszką brzozy brodawkowej na torfowisku wysokim, śródlądowy bór wilgotny z dominacją sosny przy domieszce brzozy i dębu szypułkowego, bór mieszany zajmujący ponad 80% powierzchni leśnej rezerwatu o drzewostanie sosnowo-dębowym z domieszką grabu, brzozy i osiki. Ponadto występuje grąd lipowo-grabowy oraz zarośla łozowe, jak również 14 gatunków roślin rzadkich i 6 gatunków roślin chronionych. Wśród wielogatunkowego drzewostanu wiele okazów osiąga rozmiary drzew pomnikowych. Z grupy roślin objętych ochroną całkowitą występują tu widłak jałowcowaty, orlik pospolity, lilia złotogłów oraz dwa gatunki storczyków: podkolan biały i kruszczyk szerokolistny. Z gatunków chronionych częściowo spotyka się tu: turówkę leśną, konwalię majową, kruszynę pospolitą, kalinę koralową i bagno zwyczajne. Do roślin rzadko spotykanych zaliczyć można: dziurawiec skąpolistny, jaskier kaszubski, turzycę pagórkową, modrzewnicę zwyczajną, żurawinę błotną i rutewkę orlikolistną.
Rezerwat jest również ostoją fauny, w tym rzadkiego gatunku ssaków - orzesznicy. Ponadto występuje tu jeż wschodni, wiewiórka, wiele gatunków ptaków: kruk, dzięcioł średni. Licznie występują mrowiska mrówki rudnicy.

Przez rezerwat przebiega piesza ścieżka dydaktyczna (oznakowana czerwonym szlakiem). Zaczyna się ona przy tablicy informacyjnej ustawionej obok pomnikowego dębu i biegnie po istniejących drogach leśnych. Na ścieżkę o długości ok.3 km, składa się 6 tematycznych przystanków.


Rezerwat Łęg Dębowy

Rezerwat Łęg DębowyRezerwat leśny o powierzchni 132,38ha, utworzony w listopadzie 1972r., położony w sąsiedztwie łąk Stadniny Koni w Janowie Podlaskim, w uroczysku Dębina. Utworzony został w celu zachowania rzadko spotykanego na terenie kraju typu siedliskowego - lasu łęgowego z licznymi drzewami pomnikowymi i rzadkimi roślinami runa. Znajduje się w zakolu Bugu na terasie zalewowej. Miejsce to każdego roku zalewane jest wodami roztopowymi i silnie zamulone. Rezerwat wyróżnia się zwartym kompleksem starodrzewu dębowego na tle urozmaiconego krajobrazu nadbużańskich łąk. Górne piętro drzewostanu składa się przeważnie z dość luźno stojących pomnikowych dębów szypułkowych. W poszyciu występują: wiąz polny, olsza czarna i wierzby. Największą osobliwością rezerwatu jest rzadko już spotykany łęg dębowy o nienaruszonym pierwotnym charakterze oraz rzadkiej odmiany dąb szypułkowy. Do roślin rzadkich i chronionych należą: wilczomlecz błyszczący, konitrut błotny, oleśnik górski, wierzba ostrolistna i turówka wonna.

Teren rezerwatu podobnie jak i cała dolina Bugu charakteryzuje się specyficznym elementem krajobrazu, jaki stanowią ślady dawnych zakoli rzeki. Naturalny proces zarastania starorzeczy w bezpośrednim sąsiedztwie środowisk leśnych prowadzi zawsze do powstania lasu. Proces ten nazywany sukcesja zbiorowisk roślinnych - od starorzecza poprzez ols do łęgu i grądu - związany jest ściśle z corocznymi wylewami rzeki niosącymi żyzne namuły. Najpierw roślinność wodna poprzez osadzanie obumarłych szczątków szybko wypłyca zbiornik tworzący odpowiednie warunki do rozwoju zbiorowisk szuwarowych i wysokich turzyc. Zbiorowiska te mając kontakt z lasem szybko pokrywają się nalotem olszy dając początek tworzeniu się olsu. W miarę dalszego podnoszenia się gruntu, ols przekształcić może się w łęg, zaś w miejscach bardziej wywyższonych na żyznych siedliskach las łęgowy nabiera cech zbliżających go do grądu. 
 
Duża baza pokarmowa i znaczna niedostępność drzewostanu sprawiają, iż rezerwat jest wspaniałą ostoją zwierzyny leśnej. Zanotowano tu występowanie jelenia szlachetnego Cervus elephus, sarny Capreolus capreolus, dzika Sus scrota, lisa Vulpes vulpes, łosia Alces alces. Spośród licznej grupy ptaków na uwagę zasługuje obecność gniazd bociana czarnego Ciconia nigra, orlika krzykliwego Aquila pomarina, puszczyka Strix aluco, brodżca samotnika Tringa ochropus, dzięcioła średniego Dendrocopos medius, bekasa kszyka Gallinago gallinago, zimorodka Alcedo atthis, cyranki Anas querquedula oraz błotniaka stawowego Cicrus aeruginosus.

 W artykule wykorzystano materiały ze strony Parku Krajobrazowego "Podlaski Przełom Bugu" .


Rezerwat Omelno

Rezerwat leśny o powierzchni 26,97ha, utworzony w październiku 1965r. w gminie Radzyń Podlaski, leśnictwo Turów. Rezerwat został utworzony w celu zachowania lasu lipowego naturalnego pochodzenia. Głównym zespołem jest grąd lipowy ze znaczną domieszką dębu szypułkowego, jaworu, klonu, osiki i nielicznie występującego wiązu górskiego. Osobliwością rezerwatu jest starodrzew dębowo-lipowy. Najstarsze drzewa osiągają wiek - 300 lat dęby, 130 lat olsze, lipy, graby i jesiony. Duży udział lipy w drzewostanie poparty widoczną obecnością tego gatunku w niższych warstwach jest obecnie rzadkością w lasach naszego kraju. Walory rezerwatu podnosi wspinający się na drzewa bluszcz pospolity (Hedera helix). Z roślin rzadkich i chronionych występują tutaj: dzwonek szczeciniasty, kokorycz pusta, wawrzynek wilczełyko, lilia złotogłów.

W sąsiedztwie rezerwatu występują cenne zbiorowiska grądowe, łęgowe i olsy z licznymi gatunkami chronionymi i rzadkimi, co przemawia za potrzebą powiększenia powierzchni objętej tą formą ochrony.
 


Do opisania pozostało jeszcze kilka rezerwatów, które to opisy w miarę możliwości czasowych będę tutaj umieszczał.

 

Komentarze 

 
+9 #1 Pikne 2008-11-01 17:57
Byłam tam, super miejsce na weekendowy wypad rowerem.Zaciszny i romantyczny zakątek:)
Cytować