Home Ciekawe miejsca Litera S Studzianka - Atrakcje turystyczne

Ostatnie komentarze

Studzianka - Atrakcje turystyczne
Ocena użytkowników: / 3
SłabyŚwietny 
Wpisany przez zaru   
środa, 17 października 2007 03:00
Article Index
Studzianka
Informacje ogolne&title=Historia Studzianki
Atrakcje turystyczne
All Pages
 

Atrakcje turystyczne Studzianki

Najważniejszą atrakcją Studzianki jest cmentarz tatarski - mizar. Założony po 1679, użytkowany do 1936 roku. Położony na zachód od wsi, otoczony nowym ogrodzeniem (prawdopodobnie z II połowy XIX wieku). Jadąc od strony Łomaz należy przejechać przez Studziankę i na krzyżówce obok kapliczki skręcić w lewo w polną drogę prowadząca do sosnowego lasku położonego na wzniesieniu - tam pośród drzew znajdziemy omszałe głazy z arabskimi inskrypcjami.

Układ mogił na mizarze jest regularny, wzorowany na rytualnym szyku muzułmanów podczas wykonywania modlitwy w meczecie tzn. mogiły uszeregowane są w równoległe safy czyli rzędy. Po bokach obkładano mogiły polnymi kamieniami, ale zawsze są 2 duże kamienie — wielki u głowy i mniejszy u stóp zmarłego. Mogiły na mizarze nie są ogrodzone — bo jak podkreślają Tatarzy - wszyscy mahometanie tworzą wspólnotę i nikt nie powinien się odgradzać od innych. Kształt nagrobków zależy od zamożności rodziny zmarłego. Biedniejsi mają na swoich mogiłach zwykłe nieociosane kamienie polne bez napisów, zamożniejsi — takież kamienie z napisami, a bogaci — pomniki szlifowane z ozdobnymi epitafiami.

Na cmentarzu zachowało się ok. 160 kamieni nagrobnych z piaskowca i kilka płyt. Najstarsza pochodzi z 1747 i jest to bodaj najstarszy w ogóle pomnik nagrobny w makroregionie Środkowo-Wschodnim (z nieczytelnym nazwiskiem, jednak wg. niektórych źródeł jest to pomnik Jana Lisowskiego - dziedzica Ortela Królewskiego). Natomiast większość pomników pochodzi z wieku XIX z rytymi inskrypcjami w języku polskim i arabskim, częściowo zatartymi.

Kamienie inskrypcyjne zwieńczone są półkoliście: na górze mają wyżłobiony półksiężyc z gwiazdami, niżej nekrolog w języku arabskin, poniżej w języku polskim z takim oto napisem:
Tu spoczywają zwłoki Macieja Azułewicza, dziedzica Studzianki, kolatora meczetu, majora od ułanów, wnuka śp. szefa pułku b. wojsk polskich Jakuba Azulewicza, zm. 10-IX-1885 r. Żył lat 72.
Albo też:
Murza Buczacki, syn Jakuba, posła na Sejm z woj. podlaskiego. Żyl łat 82.

Na mizarze pochowani są członkowie największych rodzin Studzianki, m.in. Aleksandrowiczów, Bazarewskich, Czymbajewiczów, Józefowiczów, Lisowskich, Okmińskich. Spośród nich można wymienić mogiły takich osób jak choćby: 1. Heleny z Jabłońskich Januszewskiej (zm. 1832); 2. Felicji z Aleksandrowiczów Lisowskiej (zm. 1840); 3. Jakuba Aleksandrowicza (zm. 1841); 4. Heleny z Romanowskich Baranowskiej (zm. 1848); 5. Macieja Sulkiewicza (zm. 1860), pułkownika ułanów rosyjskich; 6, Alberta Lisowskiego (zm. 1878), dziedzica Ortela Królewskiego; 7. Marii z Lisowskich Czymbajewiczowej (zm. 1895). Niektóre źródła podają również, że pochowano tutaj dowódcę IV Pułku Straży Przedniej Wielkiego Księstwa Litewskiego gen. Józefa Bielaka oraz płk. Jakuba Azulewicza. Trudno jednak wskazać miejsce pochówku.

Mizary są księgą historii i sławy Tatarów. Napisy i epitafia na nagrobkach cmentarza w Studziance potwierdzają wielowiekowe przywiązania Tatarów do polski i do zawodu żołnierskiego. Ale... coraz trudniej je odczytać, płyty są w coraz gorszym stanie i chociaż sam mizar w ostatnim czasie został oczyszczony i uporządkowany to kamienie nagrobne wciąż czekają na zabiegi konserwatorskie. Zabiegi bardzo potrzebne w celu zachowania tych ważnych pomników kultury naszego narodu.

Na uwagę zasługuje również sama kapliczka przydrożna z przełomu wieków XIX - XX. Murowana, otynkowana, na planie kwadratu. Od frontu jest zamknięta odcinkowo wnęką z prostokątnymi drzwiami, w ścianach bocznych zamknięte odcinkowo okna. Kapliczka zwieńczona jest gzymsem, z trójkątnym szczytem. Dach ośmiospadowy kryty blachą, z graniastym obeliskiem zwieńczonym krzyżem.

 
Bibliografia:
1."Katalog Zabytków Sztuki w Polsce - powiat Biała Podlaska" pod red. Katarzyna Kolendo-Korczakowa, Anna Oleńska i Marcin Zgliński, Instytut Sztuki PAN, Warszawa 2006;
2. "Śladami Tatarów na Podlasiu", Stanisław Jadczak, Wojewódzko Ośrodek Informacji Turystycznej w Lublinie;
3. artykuły nt. Tatarów z portalu www.ornatowski.com, Łukasz Radosław Węda.


 

Komentarze 

 
+2 #5 ................................ 2007-11-11 16:39
Z zaciekawieniem przeczytałem artykuł. W tym roku latem miałem sposobność odwiedzić mizar w Studziance. W latach przed I wojną światową w Studziance mieszkał mój pradziad ALEKSANDER ALEKSANDROWICZ z żoną FATIMĄ i dziećmi.Z przekazów rodzinnych pamiętam jak babcia opowiadała,że przybył do Studzianki razem z rodziną około roku 1906 z Nowogródka,aby pełnić funkcję muezina zaproszony przez miejscową społeczność,któ ra oddała mu w użytkowanie dom.W 1915 cała rodzina została ewakuowana w głąb Rosji do Kazania.Po rewolucji bolszewickiej cała rodzina powróciła do Nowogródka.Pozdrawiam.Adam Świerblewski
Cytować
 
 
-3 #4 Strona o Studziance 2007-10-31 18:15
Zapraszam na powstającą stronę www.studzianka.pl
Cytować
 
 
0 #3 Studzianka 2007-10-31 07:48
Dziękuję za zainteresowanie artykułem i uwagi. Pisownia nazwiska została poprawiona (napisał Pan Bandarewicz, ale myślę, że to była literówka i chodziło o Bandzarewicz). Również druga uwaga została uwzględniona. Jeżeli chodzi o dokładniejszy opis meczetu to artykuły publikowane w tej sekcji mają się skupiać na istniejących zabytkach i innych atrakcjach turystycznych. Pozostałe opisy umieszczane są w skrócie. Oczywiście bardzo chętnie opublikuję ciekawy artykuł na temat Tatarów na Południowym Podlasiu (w tym również meczetu w Studziance) w innej sekcji witryny.
Cytować
 
 
+1 #2 o stronie 2007-10-25 19:28
Inicjatywa powstania owej strony bardzo trafna i słuszna. Gratulacje serdeczne dla pomysłu i realizatorów. BRAVO!!!!!!!!!! !Zapraszam również na http://studzianka-tatarzy1679.blog4u.pl
Cytować
 
 
0 #1 Studzianka 2007-10-25 19:11
Oj są niestety błędy czesto powielane. Helena Bandarewicz, a nie Bondzarewicz. Katolicyzm nie przejmowali jedynie w latach 1905-1918. Opis meczetu jest nardziej dokładniejszy niz wspomniany w powyższym tekscie.Aktualnie zbieram materiały do dziejów Studzianki i z chęcia moge cos udostepnic juz gotowego.Należy podkreślic iz do dzisiaj pozostał w Studziance dobrze zachowany cmantarz-mizar tatarski.To tak na mraginesie
Cytować