Home Ciekawe miejsca Litera S Studzianka - Strona 2

Ostatnie komentarze

Studzianka - Strona 2
Ocena użytkowników: / 3
SłabyŚwietny 
Wpisany przez zaru   
środa, 17 października 2007 03:00
Article Index
Studzianka
Informacje ogolne&title=Historia Studzianki
Atrakcje turystyczne
All Pages
 

Historia Studzianki

Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego wydany w Warszawie w 1890 roku podawał pod hasłem „STUDZIANKA":
Wieś i folwark nad rzeką Zelwą, pow. bialski..., posiada meczet drewniany, 62 dymy, 352 mieszkańców, 1817 mórg. W 1827 roku — 42 dymy, 282 mieszkańców. Zamieszkana przez ludność rusińską i tatarską. Gleba żytnia, urodzajna, ogrody warzywne i drzewa owocowe piękne. Mahometanie mają tu niewielki meczet. Nabożeństwo odbywa się w języku tatarskim, ludność mówi zaś po polsku i rusińsku. Duchowny (mulla) ubiera się po turecka i on jeden zna turecki język. Zamożniejsi mają tu dosyć znaczne folwarki i dzieci do szkól posyłają. Cmentarz grzebalny mają pod wsią od strony północnej. Ludność trudni się uprawą roli, niektórzy rzemiosłami. Lud to pracowity i gościnny.

Studzianka była Mekką podlaskich Tatarów. Nazwa wsi wywodzi się ponoć od studni, w której kupcy poili bydło pędzone w daleką drogę z jarmarków. W XVII-XVIII-XIX wieku była to typowa wieś tatarska - z drewnianym meczetem, mizarem i dworkami Tatarów. Kiedy powstał meczet w Studziance — tego dokładnie nie wiadomo. Była to drewniana budowla podobna do stojącej do dziś w Kruszynianach k. Białegostoku. Stała w środku wsi. Wewnątrz były dwa pomieszczenia — jedno dla mężczyzn, w którym odbywały stę nabożeństwa, i drugie dla kobiet.

Kim byli Tatarzy mieszkający na Podlasiu? Z zawodu byli przede wszystkim ziemianami. Obfite nadania królewskie sprawiły, że mieli po kilkanaście a nawet kilkadziesiąt włók ziemi. To z kolei zapewniało im bogactwo. Drugim, umiłowanym zawodem tatarskim była żołnierka. Po likwidacji wojska polskiego spotykamy ich nazwiska w wojsku carskim. Pełnili w nim wysokie funkcje, z generalskimi włącznie. Wielu z nich pełniło funkcję strażników w komorach celnych na Bugu, na granicy celnej oddzielającej Kongresówkę od prowincji włączonych w skład Rosji.

Jacy byli Tatarzy mieszkający na Podlasiu? prof. Benedykt Dybowski tak ich charakteryzował:
Ludzie wysokiej uczciwości, brzydzący się kłamstwem i obłudą, szczerzy, otwarci, ofiarni.

Ale jednocześnie byli ludźmi skorymi „do wypitki i wybitki". Tak jak szlachta polska i ruska chętnie siekli się szablami przy każdej okazji. A taką okazją były najczęściej wesela. Gdy chciano kogoś wciągnąć w zasadzkę i szablami posiekać — zapraszano go na wesele. Taki przypadek zdarzył się i sławnemu gen. Józefowi Bielakowi w 1774 roku - Rotmistrz Gazej Korycki zaprosił go pozornie przyjacielskim listem do Studzianki „na kat swój weselny". Generał przyjechał do Studzianki na wesele, bawił się na nim, tak jak inni przez dni kilka. Aż Korycki ze swą rodziną i sąsiadami Cymbajewiczami wszczął przy jakiejś okazji awanturę i gościa swojego z dobytymi pałaszami „tumulturice ac violenter" atakował, słowy uszczypliwymi lżąc i w ostatnim skrzywdzeniu dyfamując zarąbać, na zdrowiu i życiu pokonać usiłował, z okrzykiem: „Rąbajcie jego, ja odpowiem". Józef Bielak ledwo uszedł z życiem z tej zasadzki weselnej, dzięki pomocy swoich przyjaciół.

Studzianka zatraciła swój tatarski charakter po I wojnie światowej, podobnie jak Lebiedziew, Ortel czy Małaszewicze. Przed II wojną światową mieszkało w Studziance już tylko kilka rodzin tatarskich: Bajrulewicze, Józefowicze, Aleksandrowicze, Assanowicze, Bogdanowicze. Byli też Polacy tatarskiego pochodzenia, którzy wcześniej przyjęli katolicyzm. Szczególnie znana przed II wojną była rodzina Bajrulewczów. Maciej Bajrulewicz był ostatnim mułłą Studzianki. Jego brat — Romuald — słynął w całej wschodniej Polsce ze skutecznego leczenia tzw. chorób wietrznych.
Po II wojnie światowej z dawnej rodziny Bajrulewiczów pozostały w Studziance jedynie Anna Remesz i Helena Bondzarewicz — córka lekarza Romualda Bajrulewicza. W rysach niektórych mieszkańców Studzianki i Białej Podlaskiej można poznać cechy tatarskie — skośne, nieco ciemne oczy, grube wargi, oliwkową cerę. Niestety prawdziwych Tatarów nie ma już w Studziance.


 

Komentarze 

 
+2 #5 ................................ 2007-11-11 16:39
Z zaciekawieniem przeczytałem artykuł. W tym roku latem miałem sposobność odwiedzić mizar w Studziance. W latach przed I wojną światową w Studziance mieszkał mój pradziad ALEKSANDER ALEKSANDROWICZ z żoną FATIMĄ i dziećmi.Z przekazów rodzinnych pamiętam jak babcia opowiadała,że przybył do Studzianki razem z rodziną około roku 1906 z Nowogródka,aby pełnić funkcję muezina zaproszony przez miejscową społeczność,któ ra oddała mu w użytkowanie dom.W 1915 cała rodzina została ewakuowana w głąb Rosji do Kazania.Po rewolucji bolszewickiej cała rodzina powróciła do Nowogródka.Pozdrawiam.Adam Świerblewski
Cytować
 
 
-3 #4 Strona o Studziance 2007-10-31 18:15
Zapraszam na powstającą stronę www.studzianka.pl
Cytować
 
 
0 #3 Studzianka 2007-10-31 07:48
Dziękuję za zainteresowanie artykułem i uwagi. Pisownia nazwiska została poprawiona (napisał Pan Bandarewicz, ale myślę, że to była literówka i chodziło o Bandzarewicz). Również druga uwaga została uwzględniona. Jeżeli chodzi o dokładniejszy opis meczetu to artykuły publikowane w tej sekcji mają się skupiać na istniejących zabytkach i innych atrakcjach turystycznych. Pozostałe opisy umieszczane są w skrócie. Oczywiście bardzo chętnie opublikuję ciekawy artykuł na temat Tatarów na Południowym Podlasiu (w tym również meczetu w Studziance) w innej sekcji witryny.
Cytować
 
 
+1 #2 o stronie 2007-10-25 19:28
Inicjatywa powstania owej strony bardzo trafna i słuszna. Gratulacje serdeczne dla pomysłu i realizatorów. BRAVO!!!!!!!!!! !Zapraszam również na http://studzianka-tatarzy1679.blog4u.pl
Cytować
 
 
0 #1 Studzianka 2007-10-25 19:11
Oj są niestety błędy czesto powielane. Helena Bandarewicz, a nie Bondzarewicz. Katolicyzm nie przejmowali jedynie w latach 1905-1918. Opis meczetu jest nardziej dokładniejszy niz wspomniany w powyższym tekscie.Aktualnie zbieram materiały do dziejów Studzianki i z chęcia moge cos udostepnic juz gotowego.Należy podkreślic iz do dzisiaj pozostał w Studziance dobrze zachowany cmantarz-mizar tatarski.To tak na mraginesie
Cytować